Keerzijde

auteur: Mark Nieuwenhuizen
September 4, 2013

Het ziet er naar uit dat de opstand der ZZP’er ervoor heeft gezorgd dat de plannen van het kabinet om de zelfstandigenaftrek te schrappen van tafel is. Dat is goed nieuws voor eeuwige freelancers als ikzelf maar het bij het oude houden heeft ook zeker z’n keerzijde. Laat ik uitleggen wat ik bedoel.


Als belangrijkste reden werd gesteld dat men het oneigenlijke gebruik van de regeling wilde stoppen. Dat lijkt me een goed uitgangspunt want oneigenlijk gebruik van allerlei potjes van de overheid is er debet aan dat er op veel vlakken maar weinig verandert en er veel geld over de balk gaat waar het niet voor is bedoeld. Wat daarbij echter wordt vergeten is dat de overheid zelf één van de grootste aanjagers is van dit oneigenlijke gebruik.
Het programma Zembla liet een tijd geleden prachtig zien hoe een voormalig staatsbedrijf als TNT Post het met de belastingdienst op een akkoordje kon gooien door in een onderlinge ‘tax ruling’ te bepalen dat de voor hen rijdende zelfstandige niet gebonden was aan de eis om meer dan één opdrachtgever te hebben. Zo werden de zelfstandig werkende chauffeurs met eigen bestelbus in feite werknemers zonder rechten en is er simpelweg sprake van oneigenlijk gebruik van de zelfstandigenregelingen. Nederland kent duizenden tax rulings en ik weet uit mijn tijd als freelance journalist dat er uitgevers waren die niet zo moeilijk deden over een VAR-verklaring omdat zij de afspraak met de fiscus hadden dat zij daar niet op zouden controleren. Ik heb er geen bewijs voor maar het zou mij niets verbazen als niet de petities de doorslag hebben gegeven maar dat het de ambtenaren van Financiën waren die de minister er op wezen dat er duizenden overeenkomsten zijn tussen de Staat en ondernemers die hiermee ongeldig zouden worden en men met de billen bloot zou moeten. Iets in mij zegt dat dit voor de hand liggender is dan het luisteren naar een burgerinitiatief.


Een tweede reden dat het terugtrekken van de beperking misschien niet zo’n goed idee is, komt voort uit de stappen die vele ZZP’ers hadden moeten maken. Natuurlijk, een deel van de zelfstandigen zou in de problemen zijn gekomen maar een ander, groter deel zou verplicht worden na te denken over andere ondernemingsvormen. In mijn werk zie ik veel zelfstandigen die naar de letter van de wet ondernemer zijn maar die in feite vooral ontzettend goed zijn in hun eigen vak. Het zijn creatieven, coaches maar ook steeds meer echte ambachtslieden die een uniek maar eenzijdig product maken of dienst leveren. Ik zie ze met regelmaat vastlopen omdat ze is verteld dat ze moeten ondernemen maar die in hun hart veel liever puur met hun vak bezig zijn. Alle andere ondernemersvaardigheden die nodig zijn kost ze slapeloze nachten, stress en houden hen simpelweg van hun eigenlijke werk. Ondernemen zit hun helemaal niet in het bloed maar ze zijn verliefd op hun vak en dan is een eigen bedrijf vaak de enige mogelijkheid.


Door het financieel lastiger te maken om als eenpitter te opereren, zouden deze zelfstandigen verplicht worden om te gaan zoeken naar andere mogelijkheden en vooral naar samenwerkingsverbanden. Dan zouden ze zich veel meer kunnen concentreren op waar ze het beste in zijn, dezelfde creatieve vrijheid hebben maar verlost zijn van de stress van het ondernemen. Op die manier kunnen bedrijven en collectieven ontstaan die in de markt veel meer slagkracht hebben, zich beter kunnen presenteren en per hoofd een betere productiviteit – en dus inkomen – hebben. Het zou zelfs een hele nieuwe impuls aan de economie kunnen geven.


This should be the translation

Category: blog, Trends | RSS 2.0 | Give a Comment | trackback

2 Comments

  • Pierre Spaninks

    Leuk stukje. Maar over uitgevers die niet naar je VAR vragen: dat is echt heel wat anders dan de PostNL-situatie die je beschrijft. Bij PostNl ging het er om schijnzelfstandigen uit de wind te houden die maar 1 opdrachtgever hadden. De uitgevers mits lid van het NUV) hoeven van de fiscus geen VAR te vragen aan “redactiemedewerkers” die per jaar voor minder dan 10.000 euro bij hen factureren. Dat is juist om te voorkomen dat mensen die helemaal geen zelfstandige willen zijn (bijv een leraar die een stukje bijdraagt aan een schoolboek) toch een VAR zou moeten aanvragen. Hier gaat het dus om het verminderen van administratieve lasten en voorkomt juist schijnzelfstandigheid. Het gekke is alleen dat veel uitgeverds dit convenant niet kennen en toch voor iedere scheet een VAR willen.

  • Mark Nieuwenhuizen

    Dank je voor de toevoeging, Pierre. Ik kende de regeling ook niet.

Leave a Reply