Mijn Jobs-momentje

auteur: Mark Nieuwenhuizen
August 25, 2011

De nieuwssites staan er vol mee, de hashtag #jobs is trending topic op Twitter dus laat ik ook maar eens een duit in het zakje doen over het vertrek van Steve Jobs als CEO bij Apple. Gelukkig zijn we hem niet helemaal kwijt want Jobs verhuist naar de stoel van voorzitter van de Raad van Commissarissen en blijft betrokken bij de introductie van nieuwe producten.

Eigenlijk heb ik twee belangrijke momenten als ondernemer aan Apple te danken. Toen ik in 1987 begon met wat we nu desktop publishing noemen, nam ik voor de eerste keer plaats achter een Apple Mac SE met een extra scherm. Ik was hier eenoog in het land der blinden want mijn ervaring achter computers was al jaren eerder begonnen achter een P2000 van Philips en ik had de eerste PC’s en IBM-klonen meegemaakt. Naast mijn opleiding als grafisch ontwerper en werktekenaar had ik al een jaartje ervaring met Ventura Publisher wat ongeveer het eerste pakket was voor vormgevers. De Mac opende een nieuwe wereld en ruim anderhalf jaar later trainde ik als freelancer de eerste ouderwetse werktekenaars op reclamebureaus en studio’s van uitgeverijen in het gebruik van de computer als ontwerpgereedschap. Business was booming omdat iedereen in het vak vrij snel inzag wat het beeldscherm voor het vak zou gaan betekenen en ervaren mensen waren schaars.

Journalistiek
Tien jaar later werd ik als oudgediende aan alle kanten ingehaald door jonge mensen die niet zoals ik het vak hoefden uit te vinden, maar netjes waren opgeleidt. Zij waren sneller en flexibeler en met 35 was ik inmiddels een oude rot in het vak. Helaas hadden tien jaar intensief freelancen en staren naar pixels op het scherm tevens hun tol geëist en maakte de ogendokter duidelijk dat ik maar beter een ander vak kon kiezen. Het reclamevak een beetje zat en wetende dat ik als art-director nooit de kwaliteiten had van de toppers waarmee ik had samengewerkt, ging bij mij het roer om. Voortaan stond er journalist op mijn kaartje hoewel ik ook daar nooit een letter voor gestudeerd had, schreef ik wél over vormgeving, het opkomende internet én natuurlijk de Mac. Wat ik aan techniek mistte, kon ik compenseren door mijn kennis over de onderwerpen waarover ik schreef.

Racebolides
Hoewel de geruchtenmachine in niets leek op het Apple-circus van vandaag de dag, gonsde het in 1997 al van de geruchten dat het noodlijdende Apple met een nieuw product op de markt zou komen. Jobs stond na jaren van verplichte afwezigheid weer aan het roer en een aantal weken voor de introductie van de eerste generatie iMac’s werd duidelijk dat men een andere markt op zou gaan zoeken dan alleen maar de grafische productiemachines waar Apple vooral om bekend stond. Dat Apple zich met consumenten en games bezig wilde gaan houden, was helemaal het lachertje van de dag en ik herinner me een artikel waarin de vergelijking werd gemaakt alsof tractorfabrikant John Deer voortaan ook luxe racebolides zou produceren. We zullen het meemaken, riep iedereen lacherig wat voor mij met een ticket naar New York in eens wel heel letterlijk werd. Ik was als journalist uitgenodigd om de introductie live mee te maken in het Jacob Javits Center.

Popstar
Het was één van mijn eerste buitenlandse reizen als journalist en ik keek mijn ogen uit toen we in de rij stonden om de grote zaal in te worden geleidt. Opvallend was dat niet alleen wij als journalisten in lijn werden gezet maar ook de directeur van Apple Nederland, Ton van Garderen moest achter het hekje blijven staan tot officials je toelieten. Hoewel Steve Jobs nog lang niet de status van popstar van vandaag had, ontplofte de zaal bijna toen Jobs het podium betrad. Collega’s die normaal uitermate nuchter bleven als een CEO het podium betrad, stonden nu op en joelden alsof Elvis Presley in levende lijve het toneel beklom, mij wat in verwondering achterlatend. Het enthousiasme waarmee Jobs een totaal nieuw concept in de pc-wereld neerzette, werd overigens vooral door de fanboys gedeeld. Daarbuiten, zelfs in de hechte Apple-community op de beursvloer, was er nog behoorlijk wat scepsis over zo’n rare op consumenten gerichte all-in-one van plastic.

Na de hele ceremonie had ik toch wel een vreselijke behoefte gekregen aan een sigaret en in plaats van naar de uitgang van het center te lopen, zag ik ergens achter de beursvloer een branddeur openstaan. Schichtig schoot ik langs een bewaker naar buiten en zette er het vuur in terwijl mijn ogen aan het felle licht begonnen te wennen. Twintig meter verder stond nog iemand tegen de muur geleund bij een andere uitgang en terwijl ik daar heen liep, zag ik dat dit dezelfde man was,  min of meer in gedachte verzonken, die net op het podium had gestaan,. Hij schrok echter niet toen ik ‘m begroette maar keek me vooral verwonderd aan. “Good show. Love the new iMac”, stotterde ik een beetje, zoekend naar woorden.

Volkswagenbus
Terwijl hij zachtjes bedankte, was het eerste waar ik op kon komen de gelijkenis die de iMac vertoonde met de Volkswagenbus T2 die ik toen reed. Ik kende ook de verhalen uit de begintijd van Apple dat Steve zijn T1 Volkswagenbus had verkocht en zijn partner Steve Wozniak zijn wetenschappelijke calculator om aan het startkapitaal voor hun bedrijfje te komen. “Now you mention it, it does look a lot like that old van,” antwoordde hij met wat ik minuten later optekende als met een geheimzinnig glimlach. Even hebben we het nog gehad over iconische ontwerpen en hoe bepaalde vormen altijd weer terug lijken te keren maar al snel werd hij door iemand weer binnengeroepen. Met een opgeheven hand namen we afscheid en nog steeds heb ik een zekere spijt dat in mijn hand niet voor een handdruk heb uitgestoken. Dat hij zelf zo’n belangrijk icoon zou worden, was toen ook helemaal niet zeker. Voor hetzelfde geld was de iMac destijds afgebrand en was Jobs slechts een voetnoot in de pc-geschiedenis geweest zoals de vele anderen die ik later interviewde. Wie kent bijvoorbeeld nog de naam van Marc Andreessen die met Netscape op veel fronten zijn tijd op het gebied van de browser ver vooruit was.

De grote vraag die nu heerst is of Apple ook zonder Jobs aan het roer kan overleven. Toen hij de vorige keer naar huis werd gestuurd, ging het daarna bergafwaarts met het bedrijf uit Cupertino. Ik zie dat niet zo snel gebeuren want het DNA van Jobs is in de afgelopen jaren verankerd in alle lagen van de onderneming. Het bedrijf kent verschillende businessmodellen en ik verwacht nog wel wat bijzondere dingen uit de hoge hoed van zowel Steve Jobs als ontwerper Jonathan Ive. In dat opzicht maak ik me misschien nog wel meer zorgen over de geruchten die al lang gaan dat Ive terug zou willen keren naar Engeland om daar zijn kinderen te laten studeren.

{jcomments on}

Category: Persoonlijk | RSS 2.0 Responses are currently closed, but you can trackback from your own site.

No Comments

Comments are closed.