Ingehaald door de techniek

auteur: Mark Nieuwenhuizen
March 17, 2012

“Iedere keer als ik langskom, zie ik dat een stukje van de puzzel is verdwenen,” schrijf ik met potlood in mijn blocknote als ik in de auto ben gestapt. Ik ben net, zoals elke zaterdagmiddag, even bij mijn moeder langs geweest. Ik doe dan even de post, betaal rekeningen haal de vuile was op en vul het formulier in voor de kant-en-klaarmaaltijden die ze elke dag krijgt.

Ik vind het een lijdensweg waarvan ik hoop dat het mij blijft bespaard. Met een beetje geluk – en dat is geen cynisme – donder ik van een trapje en breek m’n nek of let ik niet op als ik de spoorwegovergang oversteek. In mijn optiek is het lichaam slechts een vervoermiddel van gedachtes, hoop en verbeelding. Als ik dat kwijt zou raken, dan zou ik mijzelf niet zijn. Dementie berooft je niet van gevoel maar van begrip en iedere keer dat ik bij haar langs ga, is er weer een stukje van het begrijpen verdwenen.
Sommige dingen zijn ook niet verwonderlijk en het is bijna vanzelfsprekend dat ze soms geen idee meer heeft wat ik doe. Als je er midden in zit, zie je ook niet wat voor een wervelwinden aan technologie om ons heen waaien. Ze kijkt dan ook met verbazing als ik met mijn telefoon een foto maak van een acceptgiro die ze net heeft ontvangen. Ik zie de neuronen moeizaam een weg zoeken tussen de synapsen in haar aangetaste brein. Foto’s maak je tenslotte van je kinderen, van een mooie bloem die je onderweg ziet of van een gezellig dorpsplein op vakantie. Je maakt geen foto’s van een stuk papier dat net met een postzegel in de bus is gestopt.

Ik probeer haar uit te leggen dat ik geen foto maak maar de gegevens op de acceptgiro door de telefoon laat scannen zodat ik niet alle cijfertjes over hoef te tikken. Sinds een paar maanden heb ik een app op mijn telefoon staan om haar bankzaken mee te doen. Zo kan ik haar vertellen dat ze net zestien euro heeft gewonnen bij de Staatsloterij maar kan ik ook zonder laptop haar rekeningen betalen. Ik leg het nogmaals uit, laat haar het schermpje zien en ze knikt begrijpend als veeg teken dat ze het maar niet meer probeert te begrijpen. Ik kan het haar niet kwalijk nemen.

Nog niet eens zo heel lang geleden, programmeerde ze zelf boekhoudmachines. Dat klinkt overigens gewichtiger dan het is want het waren een soort schrijfmachines met ingebouwde rekenmachine. Het programmeren bestond vooral uit het met kleine schroefjes aangeven waar voor een bepaalde boekhoudkaart de tabs zaten en wat de regelverdeling was. Jaren later stond ze op de Efficiencybeurs in de RAI en demonstreerde op de eerste IBM PC het gemak van het programma Multiplan, de voorloper van Excel. Op haar 65e kocht ze een laptop om mij na het volgen van een seniorencursus met eenregelige mailtjes te bestoken. “Ik word helemaal gek van die computer,” stond er dan in de onderwerpregel van het lege mailtje.

Tegenwoordig geef ik haar soms de iPad om wat foto’s te laten zien en speelt ze wel eens een spelletje. Vooral Talking Tom is favoriet en ze kan hartelijk lachen als deze beeldschermpoes iets gemeens doet bij het hondje. Soms schrikt ze als ze net iets te hard op z’n pootje slaat en de fictieve kat luid en onverwacht Auw roept. Af en toe vraagt ze zorgelijk of het niet erg is dat er vingers op het scherm komen. Zij heeft tenslotte altijd geleerd dat je met je vingers juist niet aan het scherm van de tv of de computer moet zitten.

Langzaam verdwijnen er stukjes van de puzzel die nooit meer terug komen als ware ze opgezogen door een onzichtbare stofzuiger. Maar zelfs als alle puzzelstukjes nog aanwezig zouden zijn dan nog. Ook dan zou ze worden ingehaald door de techniek want behalve de zekerheid dat we dood gaan, kunnen we nu met vrij grote zekerheid zeggen dat ook wij op een dag met verbazing naar de volgende generaties kijken. De techniek is als een snelle Ferrari die nog ver weg, als een kleine stip, in de achteruitkijkspiegel opdoemt. Het is slechts een kwestie van tijd voordat je door een rode vlek voorbij wordt gesneld.

Tags: , , , , ,

Category: Persoonlijk | RSS 2.0 | Give a Comment | trackback

One Comments

Leave a Reply